سيد احمد على خسروى
121
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در صناعة حفظ صحّت است غير آن بخورنده شيره بخورانند البتّه سورة و حرارت شيره را شكسته و به همان نحو حرارت شيره سورة و برودت ماست را شكسته معتدل خواهند گرديد و مقصود از مثل همين است همچنانكه حال اعتدال از تركيب عناصر و اخلاط حالتى است مخصوص دو غذا هم كه مختلف باشند در كيفيّت و سورة يكديگر را بشكنند حالتيست كه حال صحّت و اعتدال بان صدق خواهد نمود . گفتار شيخ الرّئيس در حفظ صحّت است مىفرمايند صناعت حفظ صحّت نيست متضمّن امان از مرگ و نه تخليص بدن از آفات خارجيّه و نه اينكه برساند بهر بدن نهاية طول عمر بلكه اين است و جز اين نيست متضمّن دو امر است يكى منع عفونت است اصلا و ديگرى حمايت رطوبت است تا سرايت نكند بان تحلّل و نيز مىفرمايد ملاك امر در حفظ صحّت تعديل اسباب عاميّه لازمه ( يعنى عموميّت دارد كه حرارت و برودت و رطوبت و يبوست باشند ) ؟ ؟ ؟ لازمه مذكوره است و اكثر عنايت به اين اسباب آن اكثر در تعديل امور سبعه تعديل مزاج و اختيار چيزى كه تناول مىكنند و تنقيه فضول و حفظ تركيب و اصلاح مستنشق و اصلاح ملبوس و تعديل حركات بدنيّه و نفسانيّه است ( غضب و خوف ) و داخل مىشود به اين حركات بدنيّه و نفسانيّه بيك نوع وجهى نوم و يقظه حاصل فرمايش شيخ اين است كه بايد در حفظ صحّت مراعات اين هفت چيز را نمود به اين معنى كه اگر مزاج منحرف شد بيكى از كيفيّات اربعه بايد تعديل نمود و يا هنوز منحرف نشده در اكل و شرب تعديل نمايند چنان كه ذكر شد و نگذارند حتّى الامكان مزاج از حال طبيعى و لايق و درخور آن بدن خارج نشود و هميشه معتدل نگاه دارند بدنهاى خودشان را و در غذا خوردن غذائى اختيار كنند كه كيفيّت غالبى در او نباشد و اگر مباشرين و عملكنندگان بحفظ صحّت احساس بامتلاء معده كردند از كمى اشتهاء به غذا و پرى زبان بايد تنقيه معده كنند